Het kabinet heeft voor het eerst een Nederlandse lijst met kritieke grondstoffen vastgesteld. Op de lijst staan zeventien grondstoffen waarvoor Nederland een verhoogd risico ziet op leveringsproblemen. Het gaat onder meer om lithium, germanium, magnesium, fosfor, silicium en zeldzame aardmetalen. Met de lijst wil het kabinet de uitvoering van de Nationale Grondstoffenstrategie versnellen en de leveringszekerheid van strategische grondstoffen versterken.
Leveringszekerheid onder druk
Volgens minister Heleen Herbert van Economische Zaken neemt de druk op de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen toe. Geopolitieke spanningen, exportbeperkingen en de sterke concentratie van productie in een beperkt aantal landen maken de aanvoer kwetsbaar. Dat brengt risico's met zich mee voor de Nederlandse industrie, de energietransitie en de economie.
Onmisbaar voor energietransitie en industrie
De Nederlandse lijst is gebaseerd op een bredere Europese lijst van 34 kritieke grondstoffen en omvat zeventien materialen die van groot belang zijn voor Nederland. Deze grondstoffen zijn essentieel voor de productie van batterijen, windturbines, elektrolysers, zonnepanelen, defensiesystemen en andere duurzame technologieën. De selectie is opgesteld op advies van het Nederlands Materialen Observatorium (NMO). Daarbij is gekeken naar zowel het risico op verstoringen in de toeleveringsketen als het economische belang van de grondstoffen voor Nederlandse industriële sectoren.
Routekaarten voor een circulaire grondstoffenketen
Gelijktijdig met de introductie van de lijst presenteert het kabinet zeven routekaarten die de circulaire economie en de weerbaarheid van de grondstoffenvoorziening moeten versterken. De plannen richten zich op een groter hergebruik van kritieke grondstoffen en een hogere leveringszekerheid voor strategische toepassingen, waaronder batterijen, windenergie op zee, elektrolysers en klimaatinstallaties. Volgens het kabinet beschikt Nederland over een sterke uitgangspositie dankzij de aanwezige kennis en infrastructuur op het gebied van logistiek, recycling, raffinage en circulaire projecten.
Aansluiting op Europese Critical Raw Materials Act
De Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst sluit aan bij de Europese Critical Raw Materials Act. Met deze wetgeving wil de Europese Unie de afhankelijkheid van grondstoffen uit landen buiten Europa verminderen door meer winning, raffinage en recycling binnen de EU te realiseren. De Europese doelstellingen voor 2030 zijn ambitieus. Minimaal tien procent van de jaarlijkse behoefte aan strategische grondstoffen moet binnen de EU worden gewonnen, veertig procent moet in Europa worden geraffineerd en ten minste 25 procent moet afkomstig zijn uit recycling. Daarmee wil Europa de leveringszekerheid vergroten en de strategische autonomie van de Europese industrie versterken.
Illustratie: door Stockphotos.com