Voor Nederlandse mkb-maakbedrijven wordt ERP steeds minder een administratief systeem en steeds meer het operationele hart van de onderneming. Dat blijkt uit het rapport Trends in de maakindustrie 2026 van ECI Software Solutions, gebaseerd op onderzoek onder ruim 300 Europese maakbedrijven, waaronder veel Nederlandse mkb’ers.
De timing is geen toeval. De sector beweegt richting 2026 in een ongemakkelijke balans van licht economisch herstel en aanhoudende structurele knelpunten. Orderposities stabiliseren voorzichtig, maar personeel blijft schaars en kosten blijven hoog. In die context zoeken maakbedrijven vooral naar grip: op planning, bezetting en marges. Grote, risicovolle digitaliseringssprongen passen daar zelden bij.
Uit het onderzoek komt een consistent beeld naar voren. Digitalisering is in het mkb geen hype meer, maar volledige optimalisatie blijft uitzonderlijk. De meeste bedrijven bevinden zich in een tussenfase, waarin processen deels zijn verbonden en data beschikbaar is, maar nog niet structureel wordt benut. Juist daar neemt ERP een steeds centralere rol in. Bedrijven gebruiken het systeem vooral voor kostprijsberekening, planning en voorraadbeheer — precies de plekken waar fouten direct voelbaar zijn.
Die ontwikkeling verklaart ook de terughoudendheid rond AI. Hoewel kunstmatige intelligentie door veel bedrijven wordt gezien als belangrijk voor de toekomstige concurrentiekracht, blijven toepassingen voorlopig vooral beperkt tot ondersteunende functies zoals analyse en rapportage. Voor productie en logistiek ontbreekt vaak nog de stabiele datagrondslag. ERP fungeert daarmee als noodzakelijke voorwaarde, niet als bijzaak.
Ook duurzaamheid en automatisering sluiten aan op die pragmatische lijn. Veel mkb’ers werken al aan energiereductie en afvalbeperking, maar zonder formeel programma. Net als bij digitalisering geldt: eerst praktisch verbeteren, later structureren.
De conclusie van het rapport is duidelijk. Richting 2026 winnen niet de maakbedrijven met de grootste technologieambities, maar de bedrijven die hun kernprocessen op orde hebben. ERP is daarbij steeds vaker het stuur van de operatie. Wie dat stuur niet stevig in handen heeft, zal moeite krijgen om personeelstekorten, kostenstijgingen en klantverwachtingen tegelijk het hoofd te bieden.